الفيض الكاشاني

477

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

فوت نمىشود . و اين مانند موردى است كه مقدّم داشتن حاجت مادر بر حاجت در واجب است ، زيرا از رسول خدا ( ص ) سئوال شد : « به كه نيكى كنم ؟ فرمود : مادرت ، عرض كرد : پس از آن به كه نيكى كنم ؟ فرمود : پدرت ، عرض كرد : پس از پدر به كه نيكى كنم ؟ فرمود : خويشان نزديكتر پس نزديكتر » « 85 » . بنابراين سزاوار است كه در صلهء ( رحم ) الأقرب فالأقرب ، رعايت و از نزديكترين شروع شود ، و اگر در نسب برابرند از محتاج‌تر شروع شود ، و اگر در نياز با هم برابر باشند از پرهيزگارترين و ديندارترين آنها شروع گردد . همچنين كسى كه مالش براى مخارج پدر و مادر و حج كافى نيست و حج بگزارد فريفته است ، بلكه سزاوار است كه حقّ والدين را بر حج مقدّم دارد و اين از موارد مقدّم داشتن واجب مهمتر بر واجبى است كه اهميّت كمترى دارد ؛ همچنين هرگاه بنده با كسى وعده‌اى گذاشته و وقت نماز جمعه فرا رسيده و اگر به وعده وفا كند نماز جمعه فوت مىشود ، وفاى به وعده اگر چه عبادت است ( ولى در اينجا ) معصيت به شمار مىآيد . همچنين اگر لباس كسى نجس شود و به خاطر آن به والدين و خانواده‌اش پرخاش كند اجتناب و پرهيز از هر دو عمل لازم است ، ولى پرهيز از آزار والدين مهمتر از پرهيز از نجاست است . مثالهايى كه عبادات و امور نهى شده در مقابل يكديگر قرار مىگيرند بيرون از شمار است ، و هر كس در تمام اين موارد ترتيب را رعايت نكند مغرور است و تشخيص اين غرور خيلى دشوار است ، زيرا فريفتگى كسى كه در اين موارد فريفته مىشود در عبادت است و درك نمىكند كه عبادت به معصيت تبديل مىشود ، چرا كه با آن عبادت ، عبادت واجبى را كه مهمتر است ترك كرده است ، از اين قبيل است سرگرم شدن به دين و اختلاف در مسائل فقهى براى كسى كه عباداتى بر او واجب است و بايد به ترك گناهان ظاهرى و باطنى كه مربوط به اعضا و قلب است

--> ( 85 ) اين حديث را ترمذى در ( سنن ) ، ج 8 ، ص 91 ، از بهترين حكيم ، از پدرش ، از جدش روايت كرده و در آن باب از ابوهريره ، ابو درداء ، عبد اللّه بن عمر و عايشه گفته است .